اهــواز

باید گفت اهواز شهری است که در زمان اردشیر بابکان بنا نهاده شده است . در زمان ساسانیان « هومشیر» یا « هرمز اردشیر » بوده و « خوجستان و اجار» یا « هوجستان و اجاره » معنی « خوزستان بازار » را می رساند که تا دهه های اخیر و هم اکنون عرب زبانان، اهواز را « سوق الاهواز » می خوانند .

اهواز یا هرمز اردشیر، ترکیبی از نام پروردگار و پادشاه است که در دو بخش ساخته شده بود : در بخشی از آن بزرگان و اشراف سکونت داشته اند و بخش دیگر آن، شهر بازاریان بوده است. به هنگام آمدن تازیان به خوزستان ، شهر بزرگان به دست آنان ویران شد اما شهر بازاریان ( سوق الاهواز ) بر جای ماند.

چغازنبيل

پیشینه احداث زیگورات چغازنبیل در تمدن ایلام به دوران اونتش گل می‌رسد. او به ساخت معابد و سنگ یادمان توجه خاصی داشت. این بنا در شهر دوراونتش (در 42 کیلو‌متری جنوب شرقی شوش) بنا شد که محل اقامت شاه ایلام بود.
پژوهشگران معتقدند هدف اونتش گل از ساختن این بنا گرد هم آوردن گروه‌های مختلف مذهبی و ایجاد وحدت میان آن ها بود. زیگورات ایلام بنای مکعبی شکل پنج طبقه‌ای را تشکیل می‌داد که ارتفاع آن 52 متر و طول ضلعش 100 متر بود و هفت دروازه داشت. پلکان‌هایش سقف دار بود و از این جهت با زیگورات‌های بین النهرین تفاوت داشت. این معبد برای این شوشینک خدای ایلامی ساخته شد. ایلامی‌ها معتقد بودند که هنگام غروب خدای بزرگ شوش از آخرین طبقه زیگورات به آسمان پرواز می‌کند و روز بعد باز می‌گردد پس آخرین طبقه محل سکونت خدای شوشینک بود و تنها کاهن‌ها و خانواده شاهی اجازه ورود به آن طبقه را داشتند.
در ساخت بنا از کاشی‌های لعابدار سبز و آبی استفاده شده است. مردم آداب دینی را در فضای آزاد معبد به جای می‌آوردند. از کانال‌ها و جوی‌های متعدد با تقسیم‌بندی خاص برای رساندن آب به معابد استفاده می‌شد. پس از غلبه آشوری‌ها بر ایلام بنای مذهبی و جایگاه خدای بزرگ شوش ویران شد.