تهران

 يكي از صدها دهي بوده در زمانهاي بسيار قديم توسط مردم ايران در اطراف ري بنا گرديد. ولي پس از فراز و نشيبهاي طولاني تاريخي در سال 1200 هجري قمري در زمان سلسله قاجاريه به دليل رشد و توسعه‌اي كه يافته بود و همچنين محل گره ارتباطي سه محور مهم مشهد ، ري و قزوين نيز بود به پايتخت و مركز حكومت تبديل شد. در سال 1264 هجري قمري داراي نظام اداري ، سياسي و كانون اصلي مركز ادارات حكومتي ، ديوانخانه‌ها و سفارتخانه‌هاي خارجي شد و به همان ميزان كه تهران از ويژگيهاي شهري و امتيازات پايتخت بودن استفاده مي‌كرد بر جمعيت آن نيز اضافه مي‌شد.

 در سال 1318 شمسي (1940 ميلادي) افزايش جمعيت آن به مقدار 36 برابر مدت 5/1 قرن بوده است البته درحالي بود كه جمعيت كل كشور ايران در همين مدت تنها 7/1 برابر شده بود. اين روند جمعيتي همچنان  ادامه يافت و جمعيتهاي شهري بسياري اطراف تهران ساخته شد و رشد كرد تا جايي كه اكنون استان تهران را مي‌توان منظومه شهري عظيمي با مركزيت شهر تهران قلمداد نمود.

آثار مهم تاريخي و طبيعي شهرستانهاي استان تهران به شرح زير قابل ارائه مي‌باشد :

   موزه ايران باستان كه در تهران بوده و داراي آثار هنري و تزئينات و شيوه‌هاي معماري متعددي مي‌باشد.

   كوه دماوند ، در شهرستان دماوند واقع بوده ، مرتفع‌ترين كوه ايران و داراي دامنه‌ها و دشتهاي تفرجگاهي و آبشار يخي كه از نادرترين آبشارهاي جهان است.

   پارك ملي خجير و سرخه‌ حصار كه در تهران واقع مي‌باشد اين پارك داراي رودخانه پر آب ، گونه‌هاي نادر حيواني ، مجاورت با سد لتيان و زيستگاه انواع پرندگان مي‌باشد.

   مسجد جامع ورامين : در شهر ورامين و داراي قدمت تاريخي و خصوصيات معماري متنوع مي‌باشد.

   موزه جواهرات ملي در شهر تهران و داراي قدمت و آثر ذيقيمت و ارزشمند مي‌باشد.

   بازار تهران در شهر تهران كه قدمت آن به دوره قاجاريه برمي‌گردد كه مركز اصلي داد و ستد شهر تهران بافت و شيوه معماري و شبكه بندي و داراي تيمچه‌هاي متعدد مي‌باشد.

   كاخ بهارستان : در ميدان بهارستان تهران كه قدمت آن به قرن 13 هـ ق برمي‌گردد و داراي خصوصيات معماري متنوعي مي‌باشد.

   درياچه سد اميركبير : در شهر كرج و به دليل نزديكي به تهران ، وسعت قابل توجه ، آب و هواي خنك و مطبوع ، زيبايي چشم‌اندازها تفرجگاه عده زيادي از مردم مي‌باشد.

   دره جاده چالوس : در شهر كرج از زيباترين دره‌هاي ايران داراي چشم‌اندازي منحصر به فرد ، رودخانه پر آب مجاورت به ارتفاعات كوهستاني كندوان و سد اميركبير مي‌باشد.

   دره اوين-دركه : در شميرانات از زيباترين دره‌هاي ايران ، داراي چشم اندازي منحصر به فرد، رودخانه پرآب و مجاورت با ارتفاعات كوهستاني كندوان و سد اميركبير مي‌باشد.